بسم الله الرّحمن الرّحیم

جلسه چهارم:

إِنَّا أَنزَلْنَهُ فىِ لَیْلَةِ الْقَدْرِ

در جلسات قبلی آیاتی را راجع به تدریجی بودن نزول و نیز دلایل آن آوردیم. همانگونه که در جلسه اوّل عنوان نمودیم قرآن دو نوع نزول دارد، نزول تدریجی که دلایل آن گذشت و نزول دیگر آن نزول دفعی و یکباره قرآن است که دلایل آن را در این جلسه بیان می کنیم.

آیاتی در قرآن که به دفعی و یکباره نازل شدن قرآن اشاره می فرماید.

1- سوره قیامت آیات 16 تا 19

لَا تحَُرِّکْ بِهِ لِسَانَکَ لِتَعْجَلَ بِهِ

إِنَّ عَلَیْنَا جَمْعَهُ وَ قُرْءَانَهُ

فَإِذَا قَرَأْنَهُ فَاتَّبِعْ قُرْءَانَهُ

ثمُ‏َّ إِنَّ عَلَیْنَا بَیَانَهُ

توجه فرمائید که خدا به پیامبر(ص) می فرماید زبانت را برای اینکه قرآن را بگویی حرکت نده،یعنی پیامبر قرآن را مثل این است که می دانسته و می خواسته قبل از اینکه جبرئیل آن را به صورت کلمات بر او بخواند، آنرا به زبان بیاورد، که خداوند می فرماید این کار را نکن یعنی همانگونه که نزول یکباره قرآن را برتو نمودیم و تو را از آن آگاه نمودیم و تو به صورت اجمالی آن را می دانی و حال می خواهی آن را به صورت کلمات بیان کنی، این کار را نکن زیرا بیان آنچه را که توی پیامبر(ص) اجمال آن را می دانی نباید از طرف تو باشد بلکه بیان و تفصیل آن به صورت کلمات باید از طرف ما باشد. قابل توجّه کسانی که می گویند قرآن سخنان خود پیامبر(ص) نه خدا.

2- سوره طه آیه 114

فَتَعَلىَ اللَّهُ الْمَلِکُ الْحَقُّ  وَ لَا تَعْجَلْ بِالْقُرْءَانِ مِن قَبْلِ أَن یُقْضىَ إِلَیْکَ وَحْیُهُ  وَ قُل رَّبّ‏ِ زِدْنىِ عِلْمًا

( پس بلندمرتبه است خدا، فرمانرواى بر حق، و در [خواندن‏] قرآن، پیش از آنکه وحى آن بر تو پایان یابد، شتاب مکن، و بگو: «پروردگارا، بر دانشم بیفزاى.»)

در این آیه شریفه هم پیامبر بزرگوار از اینکه قبل از تمام شدن وحی عجله در خواندن قرآن کند، منع شده. این می فهماند که باید آن را قبلاً می دانسته که می خواسته قبل از وحی جبرئیل آنرا بخواند.

3- سوره هود آیه 1

الر کِتابٌ أُحْکِمَتْ آیاتُهُ ثُمَّ فُصِّلَتْ مِنْ لَدُنْ حَکیمٍ خَبیرٍ

( الر"بگو" "این" کتابی است که آیات آن استحکام یافته، سپس از جانب حکیمی آگاه، مفصل و جداسازی شده است)

این آیه مویّد این است که قبل از نزول تفصیلی، قرآن یک نزول محکم هم داشته.

4- سوره دخان آیات 1تا3

حم

وَ الْکِتَبِ الْمُبِینِ

إِنَّا أَنزَلْنَهُ فىِ لَیْلَةٍ مُّبَرَکَةٍ  إِنَّا کُنَّا مُنذِرِینَ

(حم. سوگند به کتاب روشنگر. همانا ما آن را در شبی پر برکت نازل کردیم،"و" ما همواره هشدار دهنده بوده ایم)

این آیه هم نزول یکباره قرآن را در شبی پر برکت بیان می فرماید.

5- سوره بقره آیه 185

شهَْرُ رَمَضَانَ الَّذِى أُنزِلَ فِیهِ الْقُرْءَانُ هُدًى لِّلنَّاسِ وَ بَیِّنَتٍ مِّنَ الْهُدَى‏ وَ الْفُرْقَانِ  فَمَن شَهِدَ مِنکُمُ الشهَّْرَ فَلْیَصُمْهُ  وَ مَن کَانَ مَرِیضًا أَوْ عَلىَ‏ سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِّنْ أَیَّامٍ أُخَرَ  یُرِیدُ اللَّهُ بِکُمُ الْیُسْرَ وَ لَا یُرِیدُ بِکُمُ الْعُسْرَ وَ لِتُکْمِلُواْ الْعِدَّةَ وَ لِتُکَبرُِّواْ اللَّهَ عَلىَ‏ مَا هَدَئکُمْ وَ لَعَلَّکُمْ تَشْکُرُونَ

( ماه رمضان [همان ماه‏] است که در آن، قرآن فرو فرستاده شده است، [کتابى‏] که مردم را راهبر، و [متضمّن‏] دلایل آشکار هدایت، و [میزان‏] تشخیص حق از باطل است. پس هر کس از شما این ماه را درک کند باید آن را روزه بدارد، و کسى که بیمار یا در سفر است [باید به شماره آن،] تعدادى از روزهاى دیگر [را روزه بدارد]. خدا براى شما آسانى مى‏خواهد و براى شما دشوارى نمى‏خواهد تا شماره [مقرر] را تکمیل کنید و خدا را به پاس آنکه رهنمونیتان کرده است به بزرگى بستایید، و باشد که شکرگزارى کنید.)

این آیه هم نزول یکباره قرآن را بیان می نماید.

 ادامه بحث ان شاءالله در جلیه آینده