بسم الله الرّحمن الرّحیم

جلسه هفتم:

إِنَّا أَنزَلْنَهُ فىِ لَیْلَةِ الْقَدْرِ

در جلسه قبل یکی از دلایل کسانی را که نزول یکباره همه قرآن در شب قدر را قبول ندارند آوردیم و ما نیز چندین آیه برای بطلان آن آوردیم. حال می پردازیم به ادامه آیات در این مورد.

سوره صافات آیه 5

رَّبُّ السَّمَوَتِ وَ الْأَرْضِ وَ مَا بَیْنهَُمَا وَ رَبُّ الْمَشَرِقِ

پروردگار آسمانها و زمین و آنچه میان آن دو است، و پروردگار خاورها.

سوره معارج آیه 40

فَلَا أُقْسِمُ بِرَبّ‏ِ المَْشَرِقِ وَ المَْغَرِبِ إِنَّا لَقَدِرُونَ

[هرگز،] به پروردگار خاوران و باختران سوگند یاد مى‏کنم که ما تواناییم،)

امروزه مفسرین از این آیه به کروی بودن زمین پی می برند. در واقع دلالت التزامی عبارت "المشارق و المغارب" کروی بودن زمین را می رساند. آیا مردم زمان نزول این آیه هم باید از آیه چنین برداشتی می نمودند تا ما نیز چنین برداشتی داشتیم؟

سوره انبییاء آیه 32

وَ جَعَلْنَا السَّمَاءَ سَقْفًا محَّْفُوظًا  وَ هُمْ عَنْ ءَایَتهَِا مُعْرِضُونَ

و آسمان را سقفى محفوظ قرار دادیم، و [لى‏] آنان از [مطالعه در] نشانه‏هاى آن اعراض مى‏کنند.

در آیه فوق هم مسلّماً فهم مردم عادی زمان نزول قرآن از این آیه با آنچه امروزیها می فهمند یکسان نمی باشد پس آیا می توان گفت چون مردم زمان نزول چیز دیگری از آیه می فهمیدند پس فهم امروزیها علط است؟ ما امروز سقف محفوظ را همان جوّ اطراف زمین می دانیم که کره زمین را  حفظ و محافظت می نماید در حالیکه گذشتگان چنین فهمی نداشتند. در اینجا سخن این نیست که کدام فهم صحیح است بلکه سخن در این است که ما نباید بگوئیم چون گذشتگان فهم دیگری داشتند ما نیز باید همان فهم و درک را از آیه داشته باشیم.

سوره ق آیه 6

أَ فَلَمْ یَنظُرُواْ إِلىَ السَّمَاءِ فَوْقَهُمْ کَیْفَ بَنَیْنَهَا وَ زَیَّنَّهَا وَ مَا لهََا مِن فُرُوجٍ

مگر به آسمان بالاى سرشان ننگریسته‏اند که چگونه آن را ساخته و زینتش داده‏ایم و براى آن هیچ گونه شکافتگى نیست.

آیا مردم زمان نزول این آیه از عبارت "ما لها من فروج" همان جیزی را می فهمیدند که امروزیها می فهمند؟

سوره سباء آیه 9

أَ فَلَمْ یَرَوْا إِلى‏ ما بَیْنَ أَیْدیهِمْ وَ ما خَلْفَهُمْ مِنَ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ إِنْ نَشَأْ نَخْسِفْ بِهِمُ الْأَرْضَ أَوْ نُسْقِطْ عَلَیْهِمْ کِسَفاً مِنَ السَّماءِ إِنَّ فی‏ ذلِکَ لَآیَةً لِکُلِّ عَبْدٍ مُنیبٍ

آیا به آنچه- از آسمان و زمین- در دسترسشان و پشت سرشان است ننگریسته‏اند؟ اگر بخواهیم آنان را در زمین فرو مى‏بریم، یا پاره‏ ای از آسمان بر سرشان مى‏افکنیم. قطعاً در این [تهدید] براى هر بنده توبه‏کارى عبرت است.

سوره اسراء آیه 92

أَوْ تُسْقِطَ السَّماءَ کَما زَعَمْتَ عَلَیْنا کِسَفاً أَوْ تَأْتِیَ بِاللَّهِ وَ الْمَلائِکَةِ قَبیلاً

یا چنان که ادعا مى‏کنى، آسمان را پاره پاره بر [سر] ما فرو اندازى، یا خدا و فرشتگان را در برابر [ما حاضر] آورى.

سوره شعرا آیه 187

فَأَسْقِطْ عَلَیْنا کِسَفاً مِنَ السَّماءِ إِنْ کُنْتَ مِنَ الصَّادِقینَ

پس اگر از راستگویانى، پاره‏اى از آسمان بر [سر] ما بیفکن.»

سوره طور آیه 44

وَ إِنْ یَرَوْا کِسْفاً مِنَ السَّماءِ ساقِطاً یَقُولُوا سَحابٌ مَرْکُومٌ

و اگر پاره ای از آسمان را در حال سقوط ببینند مى‏گویند: «ابرى متراکم است.»

آیا می توان ادّعا نمود که منظور از سقوط پاره ای از سماء، آنچه مردم زمان نزول می فهمیدند و آنجه امروز می فهمند باید یکسان باشد؟

و آیات متعدد دیگری می توان در قرآن یافت که درک و فهم مردم امروز با گذشتگان متفاوت می باشد. یکبار دیگر عرض شد حرف و سخن در این نیست که کدام برداشت درست است بلکه در این است که ما نباید بگوئیم و یا این شائبه ذهنی را داشته باشیم چون مردم زمان نزول یک آیه یک نوع برداشتی از آیه داشتند پس ما هم مجبوریم که همان برداشت را داشته باشیم.

ادامه مبحث که دلیل دیگر مخالفین نزول یکباره قرآن در شب قدر است ، ان شاء الله در جلسه بعد